Duitse meisjes of: Zelfs als er iets verloren gaat

Ik kan me de eerste keer herinneren dat ik teleurgesteld was in taal. Ik studeerde psychologie en woonde in een huis met drie zachtaardige Duitse jongens en een Nederlandse conservatoriumstudente die in het trapgat stukjes Matthäus Passion zong. De Duitse jongens namen Duitse meisjes mee waar ik van leerde dat See meer betekent en Mehr zee, dat een cavia een Mehrschweinchen is – een zeevarkentje –, een Schmetterling een vlinder en een Ohrwurm niet alleen een oorwurm maar ook een liedje dat in je hoofd blijft zitten. We luisterden in rokerige souterrains naar Zweiraumwohnung, Einsturzende Neubauten, T-Raumschmiere en Grauzone. Op de fiets dacht ik altijd wel aan zo’n meisje en zong ik: ‘Ich und Elaine, mit ihr ist alles angenähm’ of ‘Wenn ich nicht hier bin, bin ich auf’m Sonnendeck, bin ich, bin ich, bin ich…’

De teleurstelling kwam toen één van de huisgenoten een gedicht aan me gaf. Het was een Duits gedicht, vertaald naar het Nederlands, ik weet niet meer van wie. Ik las het een paar keer en besefte plotseling dat de vertaler niet alleen de betekenis maar ook het metrum en de klank moest overbrengen, en dat het niet anders kon of er ging altijd iets verloren. Je kreeg er misschien ook wel iets bij, maar je raakte ook iets kwijt. Alsof zo’n vertaling een net te klein dekentje was: als je hoofd eindelijk warm was, werden je knieën koud en als je voeten warm waren, je schouders. Je wel kon schuiven, maar er lag altijd iets bloot, zelfs als je de oorspronkelijke taal een beetje kende. Boos besloot ik op dat moment dat poëzie vertalen gewoon geen zin had, het werd zelfs een analogie. ‘Dit is net zo zinloos als het vertalen van poëzie’, zei ik als één van de huisgenoten, degene die een kleine wietplantage had op het dak, de planten water gaf terwijl het elk moment kon gaan regenen.

Eén keer viel ik echt tegen hem uit, dat was toen één van de Duitse meisjes was verhuisd zonder een bericht achter te laten. Het was precies het meisje dat me had verteld dat ‘ik mis je’ in het Duits ‘du fehlst mir’ betekent, vrij vertaald: ‘jij ontbreekt aan mij.’ Zo voelde het nu, alsof ze aan mij ontbrak. ‘Die hele toestand met haar was zo zinloos,’ gromde ik tegen de huisgenoot, ‘als vertaalde poëzie.’ Hij schroefde bedaard de dop op zijn thermoskan met kruidenthee, keek me aan en zei: ‘En toch is het altijd nog beter dan niets.’
We zwegen.

Ik dacht aan hoe het meisje me leerde dat een dijenkletser een Schenkelklopfer is, een rietje een Rörchen (al zeggen de meeste mensen Strohalm) en me liet oefenen op Schlesische Straße, Schlesische Straße, terwijl we Club Mate met wodka dronken in plakkerige cafés en elkaar achter bekladde deuren heimelijk kusten. Hoe meer ik dronk, hoe makkelijker het ging, zowel het kussen als het praten, alsof leren minder een kwestie was van doen dan van laten.

Zeg iets aardigs:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s